Thứ Năm | 17/10/2013 | 09:38

Nguyên nhân suy hô hấp

Nguyên nhân suy hô hấp

1. Nguyên nhân

- Đường thở: tắc nghẽn thanh quản: u, viêm, phù Quicke, dị vật đường thở, chấn thương thanh quản, co thắt…

- Bệnh lý phổi và màng phổi - thành ngực

+ Viêm phổi

+ Xẹp phổi, u phổi

+ Tràn dịch màng phổi, tràn khí màng phổi

+ Hen phế quản

+ Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

+ Suy hô hấp tiến triển ở người lớn

+ Chấn thương phổi - màng phổi - thành ngực

- Bệnh lý tim mạch

+ Phù phổi cấp huyết động

+ Suy tim nặng

+ Tắc mạch phổi.

- Bệnh lý thần kinh - cơ

+ Liệt cơ hô hấp (liên sườn, hoành): hội chứng Guillain - Barries: nhược cơ, rắn độc cắn.

+ Phù phổi do cơ chế thần kinh.

2. Cơ chế bệnh sinh

Suy hô hấp cấp có thể phát sinh từ một bất thường tại bất kì yếu tố cấu thành nào của hệ thống hô hấp, hoặc có thể từ sự phối hợp của nhiều yếu tố đó. Suy hô hấp cấp có thể do nhiều cơ chế gây ra nhưng có thể một cơ chế chung cho nhiều bệnh có biến chứng suy hô hấp cấp.

* Giảm thông khí phế nang

Giảm thông khí phế nang toàn bộ là cơ chế thường gặp nhất trong suy hô hấp cấp, còn gọi là cơ chế 'suy bơm hô hấp' do những bệnh lý ngoài phổi như tại hệ thống thần kinh trung ương (ngộ độc thuốc ngủ, tai biến mạch máu não, chấn thương sọ não...), tại hệ thống thần kinh ngoại vi (chấn thương tủy sống, viêm tủy cấp, bệnh bại liệt, viêm đa rễ thần kinh...), bệnh thần kinh - cơ (bệnh nhược cơ, hội chứng Guillain-Barré, rắn hổ mang cắn, dùng thuốc giãn cơ, chứng porphyrie, phẫu thuật vùng bụng trên...), tại khung xương thành ngực (bệnh gây biến dạng cột sống, gẫy xương sườn gây mảng sườn di động...), tại đường hô hấp trên (dị vật đường thở, bệnh bạch hầu, co thắt thanh quản...).

* Shunt

Shunt là hiện tượng dòng máu đi từ tim phải về tim trái mà không được tham dự vào quá trình trao đổi khí (có tưới máu mà không có thông khí) gây ra giảm ôxy máu với đặc trưng cơ bản là gia tăng khác biệt giữa áp lực ôxy động mạch với phế nang (PAO2 - PaO2 >20 mmHg) và không đáp ứng với điều trị bằng ôxy liệu pháp (tăng FIO2).

Shunt có thể được chia thành shunt mao mạch và shunt giải phẫu. Shunt mao mạch xuất hiện khi dòng máu vượt qua phế nang không được thông khí, được ghi nhận trong một số bệnh lý: xẹp phổi, tràn dịch, tràn khí màng phổi, viêm phổi, phù phổi và ARDS. Shunt giải phẫu xuất hiện khi dòng máu đi từ tim phải tới tim trái hoàn toàn vượt qua phổi, thường thấy trong các bệnh tim bẩm sinh.

* Bất tương hợp không khí - tưới máu (VA/Q mismatch)

Khi phế nang được thông khí (VA) ít hơn so với sự tưới máu (Q) do tắc nghẽn một phần của ống dẫn khí (hen phế quản, COPD...) sẽ dẫn đến giảm sút tỉ lệ VA/Q, hoặc ngược lại khi tại một vùng phổi có hiện tượng tưới máu kém hơn so với thông khí (thuyên tắc mạch phổi) sẽ gây ra sự gia tăng bất thường VA/Q tại vùng phổi đó.

Sự bất tương hợp thông khí - tưới máu này cũng sẽ gây ra giảm ôxy máu với gia tăng khác biệt giữa áp lực ôxy động mạch với phế nang (PAO2 - PaO2 >20 mmHg) nhưng đáp ứng tốt với ôxy liệu pháp.

* Rối loạn khuếch tán khí

Khi có tổn thương màng phế nang - mao mạch và mô kẽ của phổi (viêm phổi, phù phổi tổn thương, ALI, ARDS...) hoặc thậm chí có sự cản trở khuếch tán khí qua màng phế nang - mao mạch (phù phổi do tim, ngạt nước...) sẽ dẫn đến giảm ôxy máu mà không có tăng cacbonic.

Do khả năng khuếch tán qua màng phế nang - mao mạch của khí cacbonic lớn hơn ôxy rất nhiều (trên 20 lần), cacbonic sẽ nhanh chóng khuếch tán qua vùng phổi lành hoặc vùng tổn thương ít, nhất là khi có tăng thông khí đáp ứng với giảm ôxy máu nên sẽ không có tăng cacbonic.

Nhưng cũng có khi tình trạng tổn thương nghiêm trọng, diện rộng cuả màng phế nang - mao mạch với đáp ứng tăng thông khí quá mức sẽ gây mệt mỏi cơ hô hấp mà hậu quả là suy bơm hô hấp thì sẽ có tăng cacbonic kèm theo.

* Mất cân bằng cung và cầu thông khí

Ở cơ thể người khỏe mạnh, khả năng cung cấp thông khí của cơ thể rất lớn nhằm đáp ứng nhu cầu thông khí (thông khí phút đủ để duy trì sự ổn định PaCO2).

Khi bị một bệnh lý nào đó, thông khí phút đòi hỏi để duy trì sự ổn định PaCO2 (nhu cầu) sẽ tăng cao (COPD, hen phế quản, ARDS, thuyên tắc phổi, sốt cao, nhiễm trùng máu, đa chấn thương, tăng công hô hấp, mập phì, nuôi dưỡng quá tải cacbonhydrate, thiếu máu, toan chuyển hóa, suy thận, suy gan, cơn lo lắng quá mức...), hơn nữa khả năng cung cấp lại bị suy giảm (mệt mỏi cơ hô hấp, teo nhẽo cơ, suy dinh dưỡng, rối loạn nước điện giải, toan kiềm, mổ vùng bụng cao, gẫy xương sườn, ùn tắc đờm, co thắt phế quản, tắc ngẽn đường hô hấp trên, tràn dịch khí màng phổi, chướng hơi dạ dày, cổ chướng...) vì thế chắc chắn sẽ dẫn đến tăng cacbonic.

Theo Suckhoedoisong.vn

Chủ đề liên quan

Báo lỗi

Cơ quan chủ quản: Công ty Truyền thông Viettel

GP: Số 351/GP-TTĐT do Sở TT&TT Hà Nội cấp ngày 25/01/2017

Trụ sở: Tầng 4, Tòa nhà The Light, Tố Hữu, Nam Từ Liêm, HN

Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Võ Thanh Hải

Hotline: 0965.350.350 – CSKH: 198 (Miễn phí)

Liên hệ quảng cáo: 0969.16.17.18 - Email: hoptac@viettel.com.vn

Các thông tin trên SongKhoe.vn chỉ mang tính chất tham khảo, khi áp dụng phải tuyệt đối tuân theo chỉ dẫn của Bác sĩ.

Chúng tôi tuyệt đối không chịu bất cứ trách nhiệm nào do việc tự ý áp dụng các thông tin trên SongKhoe.vn gây ra.